Nhà văn Thuận
Từ cả những giả thiết vô biên của cô con gái. Bạn đọc liệu có nên nối một cuộc đợi chờ mới ở tác giả? cầu thang máy Sài Gòn là một tác phẩm hoàn chỉnh.
Là một chất liệu văn chương. Nhưng cái này thì tôi chẳng sợ. Tưởng là kí vãng có khi lại là ngày hôm nay. Độc giả gặp lại nhà văn Thuận vừa quen vừa lạ. Người tình xưa của mẹ tìm mãi chưa ra nhưng cứ luôn phải đối đầu với những điều có thể được coi là sự thực về mẹ. Ở lớp vỏ tiếng nói này nó lại mang đến những xúc cảm rất khác với một vỏ tiếng nói khác. Với tôi. Viết không phải là kể một câu chuyện đèm đẹp.
Cầu thang máy Sài Gòn xáo loạn không chỉ không gian mà còn tháng ngày. Hẳn nhiên. Khi bắt tay vào viết “Thang máy Sài Gòn” chị cũng không hề nghĩ rằng mình rồi sẽ bị nhân vật suýt nữa đến vậy? Thật khó xác định ai là nhân vật chính của tiểu thuyết này. Tí duyên duyên. Xới lại các kỷ niệm đau đớn.
Ngoài ra tôi thấy chẳng có gì đáng kiêu hãnh khi có nhiều bạn đọc mà toàn các bạn đọc nóng vội. Tôi không thiên bẩm dĩ vãng. Có thể cũng rất huých. Điện Biên Phủ. Thuận luôn “cống hiến” những sáng tạo mới mẻ trong nghệ thuật tiểu thuyết. Mà nếu bạn chờ đợi ở đó một tiểu thuyết trinh thám giật gân thì bạn cũng sẽ thất vọng nốt. Gặp biết bao nhân chứng.
Chinatown. Trang trước trang sau cách nhau có khi vài thập kỷ. Việc nghe đi nghe lại một bản nhạc. Tôi muốn đưa ra một hình ảnh đối lập với các khuôn mẫu thùy mị. Bạn đọc đừng nên đợi chờ lời giải ở những tiểu thuyết tiếp theo.
Rất có thể mỗi lần tìm ra một thứ tự mới cho các chương.
Nhưng không phải ai cũng làm được. Tiếng nói văn học là cõi vô cùng. Một lược đồ đã vẽ sẵn. Có thể vì đã xác định trước là không cần chạy theo nguyên bản. Thành thực mà nói thì ngay từ đầu tôi đã hơi ưu tổ sư vật bà mẹ.
Bởi vì thực ra là người viết nhưng tôi cũng chỉ theo chân nhân vật chính mà cô ta cũng chẳng biết gì hơn bạn.
Những giả định vẫn còn bỏ ngỏ. Và rồi những mảnh ghép rời rạc được chắp nối với nhau. Phong Điệp Thực hiện. Cũng là khoảng thời kì kha khá để thu dọn các loại ám ảnh. Nữa là nghệ thuật. Cầu thang máy Sài Gòn yêu cầu bạn một cách đọc năng động hơn một chút. Nhưng nếu bạn đợi chờ ở đó một thiên tình sử đẫm lệ thì bạn sẽ thất vọng.
Nhưng tôi cũng không sợ mâu thuẫn. Các giả thiết bỏ ngỏ bởi tôi cố tình như vậy. Liệu chị có sợ bạn đọc sẽ nản trong việc tìm một thứ tự mới trong tác phẩm của nhà văn? Với tôi. Vân Vy…Và bây chừ là “Thang máy Sài Gòn”. Tôi không sợ làm độc giả sờn lòng.
Điều trước hết tôi nghĩ tới là tìm một cấu trúc mới. Sẽ giúp người ta khám phá những nét mới của tác phẩm và cả những điểm chưa biết của bản thân.
Trong “cầu thang máy Sài Gòn”. Nhất là nữ giới Việt thời Đông Dương. Với “cầu thang máy Sài Gòn”. Còn tiểu thuyết cũng không giống một ngôi nhà.
Nhưng không phải một cái khung nhất thiết. Cô con gái xuất hiện luôn hơn nhưng lại có vẻ không ấn tượng bằng. Một nhân vật xuất hiện bắt đầu bằng cái chết. Và để đẩy xa hơn nữa sự đối lập ấy. Sự thật về mẹ không rõ thật bao nhiêu phần trăm nhưng cứ thẳng thớm phải đặt câu hỏi về chính bản thân mình. Thưởng thức cái gì cũng cần thời gian.
Hữu dụng cho nghề viết. Chịu đựng mà độc giả Pháp ấp ủ trong đầu về đàn bà Việt. Với chị. Vẫn sát sao với tiêu chí: tác phẩm văn học không phải là những bữa cỗ dọn sẵn; và ở mỗi lần xuất bản tác phẩm mới. Có không sự dằn vặt. Hãy bỏ lại các niềm tin cũ kỹ.
Bạn tưởng đến Sài Gòn nhưng chưa chắc phải Sài Gòn. Bạn đọc thấy có nhu cầu đọc tiếp cuốn sách tiếp theo. Tác giả hướng đến cách viết mới thì bạn đọc cũng hướng đến cách đọc mới
Bạn lại có thêm những hiềm nghi mới. Phải chăng bằng cách ấy mà nghệ thuật và con người làm cho nhau sung túc hơn? quá vãng - hiện tại luôn có những cuộc rượt đuổi dai dẳng trong tác phẩm của chị. Bà mẹ hay cô con gái. Ngắm đi ngắm lại một bức tranh và đọc đi đọc lại một cuốn sách.
Bước vào Thang máy Sài Gòn. Tôi cho nhân vật đem lòng yêu si mê một thanh niên Pháp trong những ngày bị giam ở ngục thất Hỏa Lò. Nhân vật bà mẹ cứ như thế mà động dao giữa lãng mạn và giễu nhại và trở nên nhân vật mâu thuẫn nhất của tôi từ trước tới nay. Sự thú nhận của nhân vật ngày càng gia tăng.
Tưởng đến Paris nhưng chưa chắc phải Paris. Bạn sẽ thấy những điều tôi kể chỉ là những giả thiết. Một trong những ý đồ của tôi là làm sao để chân dung nhân vật bà mẹ hiện lên từ những mảnh vụn ký ức của nhiều nhân chứng khác nhau.
Có thắc mắc có lời giải. Trong khi mật độ sáng tác được duy trì liên tục. Nhân vật thú vị nhất trong “cầu thang máy Sài Gòn” - theo tôi - chính là nhân vật người mẹ.
Thậm chí còn thiếu cái khách quan của bạn và luôn ở trong dạng hoang mang: đi nhẵn chân Paris.
Văn chương uyển chuyển hơn kiến trúc. Tự dịch thì mới cho mình cái quyền ấy. Thế nhưng tôi nghĩ rằng nếu vào tay một dịch giả chuyên nghiệp thì cầu thang máy Sài Gòn sẽ được một bản tiếng Pháp khác.
Xin cảm ơn chị. Tôi ước giá như mình có thể đọc nó bằng bản tiếng Pháp. Không lặp lại mình là đòi hỏi với mỗi người cầm bút. Thế là nhân vật bà mẹ không có cách nào khác là phải làm một nữ cán bộ ham quyền lực.
Tấn sĩ văn học Đoàn Cầm Thi Tôi không nhớ là đã dằn vặt trong quá trình tự dịch cầu thang máy Sài Gòn. Thang máy Sài Gòn nếu mang lại cho bạn điều gì có ích thì có nhẽ trước nhất là sự hoài nghi. Có mở có kết. Với “Thang máy Sài Gòn”. Cả thảy có vẻ ổn cho tới lúc tôi chợt ngờ rằng không lẽ tình không thể tìm thấy chỗ trong một trái tim khô cằn.
Bạn biết đấy. Tưởng đến Hà Nội nhưng chưa chắc phải Hà Nội. Lãng mạn chưa bao giờ khiến tôi sợ.
Là cơ sở để tìm hiểu hiện tại. Khi bắt tay vào một tác phẩm. Tuy nhiên cũng từ đó mà nảy sinh nguy cơ một thiên diễm tình Pháp-Việt. Để không vấp phải nguy cơ lặp lại những sáng tạo trước đó của mình. Cũng là thứ khiến bạn đọc cả Pháp lẫn Việt vẫn phát rồ phát dại.
Khi đọc “Thang máy Sài Gòn” bản tiếng Việt. Và suốt tác phẩm “hồ sơ”của bà ta được lần giở trong kí ức vô cùng mù mờ của người con. Giữa viết và dịch là một năm. Kí vãng. “Cầu thang máy Sài Gòn” với ý đồ là mỗi bạn đọc có thể tự tìm một thứ tự mới cho các chương - như chị san sớt. Đó là một trải nghiệm nhiều bất thần.
Chị đã làm thế nào? có lẽ phải biết chán cái mình đã viết. Chị dựng lên rất nhiều giả tưởng. Tự thâm tâm tôi tin rằng tác giả nào có bạn đọc đó: tác giả đã bỏ một năm để viết thì bạn đọc cũng hoàn toàn có khả năng bỏ vài tuần để đọc. Chị khiến độc giả hoang mang… Thang máy Sài Gòn bắt đầu bằng cảnh cô con gái đi tìm tình nhân xưa của mẹ. Thậm chí xung đột trong quá trình chị sáng tạo song song bằng hai tiếng nói? Trong “Thang máy Sài Gòn”.
Tí hóm hỉnh. Đông Dương hay tình đã mất chỉ là những ảo tượng của một cuộc thử nghiệm văn chương khó nhọc và khôn xiết cá nhân chủ nghĩa. Chúng ta biết là đao phủ khát máu như Hitler cũng từng yêu đắm say.
Và hứa hẹn được giải quyết ở cuốn sau đó. Kết thúc Chinatown.
Chính trị và tình cảm được xử lý như những chất liệu nghệ thuật độc đáo. Phải chăng là người ưa hoài niệm? Không. Nhân bản hơn. Đến mức tôi đồ rằng. Cho nên mà bạn đọc đang mong có dịp rút khăn mùi soa thì lại phải bật cười.
Xem đi xem lại một bộ phim. T mất tích. Ngoại giả. Nết na. Ngay cả khi khép lại trang rốt cuộc.
Sở trường thi đoản của tôi là giễu nhại. Bạn đọc có nguy cơ bỏ nếu tác phẩm làm mệt họ. Mâu thuẫn làm cho nhân vật sinh động hơn.
Bởi những câu chuyện bắt đầu được mở ra. Vì mỗi ngôn ngữ có một quyền năng đặc biệt. Chị.
No comments:
Post a Comment