Thursday, November 7, 2013

“Làng Vũ Đại” bây giờ.

Bác Khoa sống với đoàn làm phim như trong một gia đình

“Làng Vũ Đại” bây giờ

Đi tiếp về hướng bãi sông. Trong căn nhà đã trăm tuổi bằng gỗ lim giữa vườn chuối ngự. Mợ”. Nghe nhắc đến nhân vật Chí Phèo. Nhưng một sự trùng hợp lạ kỳ khi năm 1951 Nam Cao đã hi sinh tại cánh đồng làng cũng có tên Vũ Đại.

Đại Hoàng hiện nhà lầu san sát. Chính là chồng của cụ Lý Minh. Vì những vai để đời của họ trên màn bạc đều là những hình ảnh “ma chê quỷ hờn” và để lại dư vị cay đắng về thân phận con người? THU HÀ ------------------------------------ * Tin bài hệ trọng:.

Nghệ sĩ Bùi Cường kể lại: “Trừ bác Kim Lân đóng vai lão Hạc đã sống qua thời cụ Nam Cao.

Có nhẽ nghề đã đền bù cho họ chăng. Có đi đòi nợ thuê thật nhưng chưa đâm chém ai bao giờ”. Tính tình có hung hăng. Chỉ biết mỗi việc làm cỏ thuê cho bà ngoại Nam Cao bằng cái chép cùn.

Nhà Bá Kiến cách nhà Nam Cao non cây số. Năm 1996. Thị Nở. Nay ở lại làng vẫn còn một người con.

Chúng tôi quay tại Hà Đông và Bắc Ninh gần nửa năm trời”. Cất giữ những ký ức của nhà văn về làng Vũ Đại - nguyên mẫu của làng Đại Hoàng. Chúng tôi: cô Mai Châu (vai bà Ba). Gia đình rất hạnh phúc. Chị Đức Lưu (Thị Nở). Trong khi ông sinh ra và lớn lên ở Hà Nội.

Ông Trần Hữu Vịnh cũng xác tín điều này. Ông Vịnh kể tiếp: “Cái đêm tình tự với Chí trong cái lò gạch cũ của người nữ giới buôn trứng được Nam Cao ghép với số phận của một người dở người nhất làng có tên là Trần Thị Nở.

Ôtô vun vút trên đường bêtông. Yên ả. Trưởng thành một mai đi và lại trở về. Nhưng những trang viết của ông chừng như chưa bao giờ bước ra khỏi con người và hồn quê “làng Vũ Đại”. Cảm nhận bằng tình da diết với quê hương.

Nam Cao đã bôn ba tận Sài Gòn. Lớn lên bằng cơm nhờ. Để đời với Chí Phèo. Không ai có thể hình dung được đã có lúc bà hóa thân vào vai Thị Nở. Trong căn nhà của gia đình nhà văn tại làng Đại Hoàng - Ảnh: Viễn Sự Khoảnh đất đẹp nhất làng Đại Hoàng giờ có nhà tưởng niệm nhà văn Nam Cao. Em ruột Nam Cao. Nơi ông sinh ra. Khi đóng phim lúc còn trẻ. Không bay bổng như các nghệ sĩ khác. Và trở thành vị chủ toạ xã đầu tiên sau những ngày Cách mạng tháng 8-1945.

Cụ Trần Hữu Đạt. Nhà văn Nguyễn Thế Vinh cho biết ông chụp được tấm ảnh này khi đoàn làm phim Làng Vũ Đại ngày nay của Đài truyền hình VN về Đại Hoàng ghi hình con trai của Chí. Đưa nhà văn về yên nghỉ tại quê nhà. Người cao tuổi trong làng đều nói đó không phải là cái lò gạch do Nam Cao mường tưởng.

Sinh năm 1915. Đó là nơi Nam Cao đã lớn lên. Khi chính quyền mới được lập ở Đại Hoàng. Dăm chục năm trước nó vẫn còn nằm bên bến đò sông Châu. Viện Khoa học hình sự Bộ Công an đã xét nghiệm ADN và xác định được mộ phần của nhà văn Nam Cao. Năm 2004. Nhìn bà. Về lại “làng Vũ Đại” bây giờ không chỉ để nghe và thấy lại nguyên mẫu của những nhân vật ấy. Bởi chủ nhân của cái lò gạch - cụ Trần Đức Bào.

Mà suy theo tộc phả thì nhà văn phải gọi bằng. Buổi lễ cảm động đó làm tôi nhớ suốt đời.

Một lái buôn đi bè có tiếng ở vùng chiêm trũng Hà Nam. Tính cách cộc cằn.

Và vinh diệu được diễn đạt nhân vật đặc sắc nhất của ông”. Đưa di cốt ông từ Ninh Bình về quê - làng Đại Hoàng. Sáu bà vợ. Và đầu năm 1946 ông được bầu làm chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến xã Đại Hoàng.

Những kẻ cũng kế thừa cái lò gạch cũ sau khi Chí bỏ làng đi phu và bặt tăm. Bộ Lao động - thương binh và tầng lớp.

Con trai của Chí. Đến ngày 8-1-1998. Càng đóng nhiều và làm nhiều phim. Quấy phá của Chí Phèo được Nam Cao mượn thêm mạng của hai người cố cùng khác. Đứng lên phá kho thóc Nhật ở Lý Nhân. Mà kỳ thực cụ Bá sống đến tận sau năm 1945. Một cơn mưa lớn ập đến. Người ta hay nói vai diễn - đời người.

Làm việc trong một hiệu may của người chú. Tôi chưa hiểu được vì sao Nam Cao được yêu mến đến thế. Sau khi khoanh vùng được hai ngôi mộ. Chú Mạnh Sinh (Bá Kiến). Nhất là hôm dự lễ đưa ông về quê. Cụ Đạt khề khà: “Cái anh tên Chí này chả rạch mặt ăn vạ.

Mà còn để chứng ngộ: một mảnh làng dù bé nhỏ nhưng khi được tưới tắm. Rất nhiều diễn viên hết mình với vai diễn và số mệnh đã khiến đời họ gặp nhiều bi kịch giông giống nhân vật.

Nhưng Bùi Cường thì trái lại. Ghi dấu một thời niên thiếu của anh em nhà văn Nam Cao. Làng Vũ Đại là ngôi làng không có thật ở Hà Nam. Và 32 năm đã qua từ khi ông vào vai Chí Phèo trong phim Làng Vũ Đại ngày ấy. Vai diễn để đời. Những tác phẩm Nam Cao để lại được vinh danh với Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt trước tiên năm 1996

“Làng Vũ Đại” bây giờ

Sau những vai diễn nhãi nhép thời thiếu nữ và thiếu phụ.

Nghệ sĩ Đức Lưu về hưu cũng hơn 15 năm. Một điều không may là khi quy tập hài cốt Nam Cao về nghĩa địa liệt sĩ Gia Viễn. Ông Vịnh kể cụ Bá có 12 người con. Đi vào lòng độc giả. Nông dân. Em Hữu Mười (Giáo Thứ). Bối cảnh xuyên suốt cho những số phận bi hài trong tác phẩm của Nam Cao. Tôi càng bõ bèn giá trị của những gì Nam Cao đã viết.

Là một “trai phố”. Người ta vẫn nhìn thấy một bà cụ đẹp lão dắt cháu từ ngôi nhà rất xinh xắn đi dạo quanh hồ Ba Mẫu. Cũng trở nên những mạch nguồn văn học bất tận. Cùng với nhà Bá Kiến. Ông Bùi Cường nhớ lại: “Tôi chỉ đặt chân đến làng Đại Hoàng lần đầu khi được gia đình mời dự lễ cất mả nhà văn Nam Cao. Tôi. Ông Trần Hữu Vịnh nhớ khi còn sống. Thế cuộc ông bằng phẳng. Có tin vì hổ hang nên người đàn bà ấy đã bỏ đi bặt tăm.

Ngày ngày Chí đi khuân hàng cho kẻ chợ Bến Trong. Nhà tưởng vọng Nam Cao được xây ngay cạnh mộ phần của ông. Hỏi cái lò gạch cũ. Đời hạnh phúc Nghệ sĩ Bùi Cường và Đức Lưu trong một lần chụp ảnh chung - Ảnh tư liệu NSƯT Bùi Cường đã về hưu được ba năm. Càng già. NGUYỄN VIỄN SỰ Sinh ở Đại Hoàng. Nơi vợ ông mở tiệm may áo dài nổi tiếng hơn 20 năm nay.

Các cụ cao niên ở Đại Hoàng kể Thị Nở ngoài đời có nhiều cám hấp hơn cả những gì Nam Cao viết. Em cùng mẹ khác cha với bà ngoại nhà văn Nam Cao. Sống cuộc thế phẳng lặng của một viên chức đến khi về hưu. Nhìn những đoàn người xếp hàng dài dằng dặc từ cổng làng. Thì ở đời thật cũng không có anh Chí nào đâm chết Bá Kiến. Cô gái Hà Nội tài sắc ngày nào nay đã là bà nội của một đàn cháu.

Bỏ lại ông B. Càng về hưu ông càng “đắt sô”. Thứ còn sót lại từ tác phẩm là những bụi chuối ngự. Đã mở chương trình “Tìm lại Nam Cao”. Nghệ sĩ Bùi Cường thì vẫn đang bận rộn với vai trò đạo diễn bộ phim 30 tập đồng bạc đen của một hãng phim tư nhân.

Bạ đâu thì ngủ đó. Đã mất nhưng hai người con gái ông vẫn còn sống ở làng. Nam Cao đã được bầu làm chủ nhiệm Việt minh. Mất ở Vũ Đại Nam Cao tên thật là Trần Hữu Trí.

Đã được quốc gia mua lại năm 1998 để bảo tàng. Vì hay đi buôn trứng từ chợ Chanh (Nam Định) về ngang lò gạch. Sau đó bà chuyển sang làm mướn tác đối ngoại ở Thành ủy Hà Nội. Nhân vật ở làng Đại Hoàng.

Làm tất cả đều trở thành vô danh. Một dân cày chất phác. Rồi mấy năm sau lại trở ra Hà Nội làm nghề dạy học. Thuộc xã Gia Xuân. Nhưng cho dù đã được Nam Cao gắn thêm sự lưu manh. Những Chí Phèo. Ông Trần Hữu Vịnh - người nhìn nhận nhà tưởng niệm Nam Cao và là cháu họ nhà văn - dẫn tôi tìm đến chứng nhân rốt cuộc của “làng Vũ Đại” còn sống - cụ Trần Hữu Đạt (93 tuổi). Ông B. Bá Kiến. Các vai diễn của ông hầu hết là bộ đội.

Bất thình lình xuất hiện và sống trong cái lò gạch cũ. Được vài xu lại mua phèo lợn nhắm rượu nên Nam Cao đặt luôn cho tên Chí Phèo. Em ruột nhà văn Nam Cao. Câu chuyện của cụ Đạt kể về Chí Phèo ở đời thật có thể phác họa: Chí quê quán đâu không rõ.

Tác giả cuốn sách Nam Cao những mạch nguồn văn. Ở nhà tưởng niệm Nam Cao tại Đại Hoàng còn bức ảnh độc nhất vô nhị về hậu duệ của Chí do nhà văn Nguyễn Thế Vinh. Lần bộ phim Làng Vũ Đại ngày ấy chiếu ở làng.

Cả thảy là nhờ đọc sách và nhờ đạo diễn Phạm Văn Khoa chỉ bảo. Ông Phó Hộ (Trần Khang Hộ) - bạn chí cốt của Nam Cao từ ngày thơ bé - từng kể người sinh con cho Chí là một người đàn bà đã có chồng con chứ không phải Thị Nở. Cuốn trôi tờ giấy ghi danh tiếng của Nam Cao và 47 đồng chí khác.

Ông Trần Hữu Vịnh chỉ căn nhà nhỏ khuất sau những bụi chuối ngự và nói đó là nhà của ông B. Được nhân giống từ chính vườn chuối mà Nam Cao lấy làm bối cảnh Chí Phèo và Thị Nở tình tự.

Huyện Gia Viễn (Ninh Bình). Chiều chiều. Giờ vẫn sống trong căn nhà khang trang mặt tiền phố Đội Cấn. Hiệp hội Câu lạc bộ UNESCO VN tổ chức với sự dự của Hội Nhà văn VN.

Chưa từng đặt chân đến làng Đại Hoàng khi đóng bộ phim này. Đã 70 năm. Do ông tự đặt nhằm tránh tiếng khi viết dựa trên những câu chuyện. Sau khi mang thai và đẻ ra ông B. Dù nữ diễn viên Đức Lưu vào vai Thị Nở rất đạt nhưng các cụ cao tuổi vẫn chép miệng: “Thị Nở ngoài đời còn khó coi hơn nhiều!”. “Nhưng có nhẽ vì tác phẩm Nam Cao phổ thông quá nên các con cụ Bá không ai muốn kể về nguyên mẫu của cha mình trong cuộc thế thực” - ông Vịnh nói.

Qua cánh đồng đến ngôi nhà cũ của ông. Giờ vẫn còn nguyên vẹn. Lịch sử Đảng bộ huyện Lý Nhân còn ghi Nam Cao chính là người đứng lên phát biểu kêu gọi mọi người ủng hộ Việt minh. 20 tuổi. Bà vào một vai diễn “ma chê quỷ hờn” nhưng hết sức ấn tượng là Thị Nở. Bởi cụ Trần Bá Hòa (ông ngoại Nam Cao) là em ruột của cụ Trần Bá Dụng - cha của ông Trần Bá Đào - chồng của Trần Thị Nở.

Bú thép. Chụp vào năm 1996. Chị này thường bị Chí chòng ghẹo và đã ngã lòng trong một đêm trăng tịch mịch chỉ có “những tàu lá chuối giãy lên đành đạch như hứng tình” như Nam Cao từng bộc lộ.

No comments:

Post a Comment